UJKA SAM

Zašto se kaže UJKA SAM

Ujka Sam, ili engleski Uncle Sam (čita se „ankl
sem“) čest je naziv za Sjedinjene Američke Države,
odnosno američku vladu i Severoamerikance uopšte.
Simpatični Ujka Sam obično se predstavlja u liku
starijeg čoveka, vitkog stasa i izduženog lica sa šiljatom
bradicom. Njegova pojava upotpunjena je još i visokim
cilindrom oko koga je omotana američka zastava.
Teško je reći kada je prvi put stvoren taj
prepoznatljivi lik Ujka Sama, ali se zna kada je i kako
nastao sam naziv Uncle Sam. On je izveden od
skraćenice USA – United States of America (Sjedinjene
Američke Države), ili, što je verovatnije, od kraćeg US –
United States (Sjedinjene Države).
Izvođenje naziva Uncle Sam od skraćenice US.
plod je, verovali ili ne – jedne šale. Bilo je to za vreme
rata za oslobođenje naroda Severne Amerike. U
Vebsterovom velikom rečniku engleskog jezika precizira
se i godina -1812. Jedan od aktera toga rata bio je i
izvesni Samuel Wilson (+1854), inače inspektor nabavki
za vojne potrebe, na koje ga je mesto postavila američka
vlada. Iz milja su ga zvali Uncle Sam („ankl sem“), u
našem prevodu Ujka Sam (ili Sem).
Ujka Sam je nabavljao namirnice od vojnog
liferanta Elberta Andersona, na čijim su isporukama, kao
znak raspoznavanja, bila utisnuta slova EL (Elbert
anderson) i U.S. (United States). Kada su jednom
prilikom radnika koji je stavljao ta slova upitali šta ona
znače, on je kao iz topa odgovorio: ,,E(lbert) A(nderson)
i U(ncle) S(am)“. To šaljivo tumačenje prihvatila je i prenela sva ondašnja štampa pa se ono proširilo po
Americi i celom svetu. Tako je Uncle Sam (Ujka Sam)
postao, i do današnjeg dana ostao, oličenje Amerike i
Amerikanaca, iako mnogi koji upotrebljavaju taj izraz i
ne znaju da je on vezan za ime nekadašnjeg visokog
poverenika američke vlade Samuela Vilsona.
Za razliku od izraza Ujka Sam, drugi naziv za
stanovnike SAD, odnosno tipične Amerikance, pa i
pripadnike američke vojne sile stacionirane u raznim
delovima sveta (Jenki) ima manje-više pogrdno
značenje. Reč Jenki (engl. Yankee), koju su ranije, u
američkom građanskom ratu (1861-1865) upotrebljavali
uglavnom Južnjaci kao naziv za svoje protivnike
Severnjake, i to s određenom dozom prezrenja, kasnije je
dobila šire značenje, pa je postala podrugljiva oznaka za
Amerikanace (ili ,,Amere“) uopšte. Tako se danas u
svetu još mogu čuti povici: „Yankee, go hote!“ („Jenki,
idite kući“), ali sve češće i: „Ujka Sam, pomozi nam!“