SAPUNSKA OPERA

Zašto se kaže SAPUNSKA OPERA

Sapunska opera je izraz koji je u srpski jezik ušao,
moglo bi se reći, tek u novije vreme – negde posle
Drugog svetskog rata. Danas se obično kaže samo
sapunica. To je odista specifičan i redak izraz i malo mu
ko u nas zna pravo značenje. Pored ostalog, nije uvršten
ni u jedan rečnik našeg jezika, pa ni onaj frazeološki,
koji je sastavio J. Matešić sa saradnicima. Upotrebljava
se samo u uskom krugu radijskih i televizijskih
poslenika, posebno kritičara, kao oznaka za sladunjave,
sentimentalne (da ne kažemo i – jeftine) televizijske i
radijske serije, kakvih je dosta i kod nas i u svetu.
Reč opera nije ovde upotrebljena u svom
uobičajenom značenju, kako ga mi osećamo („muzička
drama“). Amerikanci je upotrebljavaju i u šaljivopogrdnom izrazu horse opera („konjska opera“) kao
naziv za vestern-serije sa mnogo kaubojskih avantura,
revolveraških obračuna i uzbudljivih doživljaja kopača
zlata.
Izraz sapunska opera ima, kao što smo videli,
posebno značenje. Kako se ono razvilo i kako je uopšte
nastao taj čudni izraz?
U etimološkim rečnicima engleskog jezika
zabeleženo je da se izraz soap opera, kako on izvorno
glasi, javio negde tridesetih godina dvadesetog veka. Tih
godina (tačnije, između 1935. i 1940) bile su, posebno u
Americi, veoma popularne radijske serije
sentimentalnog, melodramskog sadržaja. Sponzori
(materijalni pokrovitelji) tih serija bili su proizvođači sapuna. Otuda, onda i, pomalo podrugljiv, naziv
sapunska opera (engl. soap opera).
Posle Drugog svetskog rata, u vreme kada se naglo
razvija televizija, taj se naziv proširio i na slična
televizijska ostvarenja.
Na našim televizijskim ekranima često gledamo
jeftine sentimentalne serije, uglavnom uvezene sa strane.
Pa kad je već tako, trebalo bi da ih i označavamo
odgovarajućim uvezenim izrazom – sapunska opera, ili,
po našem, sapunica.