KUMOVA SLAMA

Zašto se kaže KUMOVA SLAMA

Kumovom (ili Kumovskom) slamom naziva se u
nas galaksija u kojoj se nalazi Zemlja i sve druge planete
Sunčevog sistema. O samom tom nazivu Vuk je u svome
Rječniku zabeležio sledeće:
„Srbi pripovijedaju da je kum u kuma ukrao breme
slame, pa kako ga je nosio, slama ispadala i prosipala se
putem, onako bog ostavio na nebu za vječni spomen.“
Ovo verovanje, pretočeno u priču, plod je
stvaralačke mašte naroda i ima svoju moralnu potku i
pouku. Postoji, međutim, i dublje, naučno objašnjenje
kako je nastalo ime Kumova (ili Kumovska) slama i
zašto ga je narod protumačio upravo onako kako je u
Vuka zabeleženo.
Etnolog Veselin Čajkanović u knjizi Mit i religija
u Srba konstatuje da je naziv Kumovska slama, poznat,
osim nas, još i Bugarima, kod kojih je zabeležena priča
slična našoj, pa čak i Grcima koji su bili u kontaktu sa
Slovenima i pod uticajem slovenske kulture. Iz toga on
izvodi zaključak da je taj naziv svakako slovenski.
Zanimljivo je i Čajkanovićevo tumačenje narodnog
verovanja u vezi s Kumovom slamom.
„Narodno objašnjenje etimološkog je porekla“ –
kaže on – „i došlo je otud što je na tuđu (orijentalsku)
priču o lopovu koji je prosipao kradenu slamu
nadovezano pogrešno narodno etimologisanje u vezi sa
reči ’kumovski’. Poreklo ovog naziva, međutim, sasvim
je drukčije; da bismo ga razumeli, moramo poći od starih
verovanja. Što se pomenuto sazvežđe identifikuje sa
prostrtom slamom i tim imenom naziva, to je stvar koja
je poznata i drugim narodima; ali zašto se ta slama
naziva kod nas kumovskom? “
Na ovo pitanje Čajkanović daje dosta ubedljiv
odgovor: „Prema verovanju koje je zajedničko mnogim
narodima, naročito indoevropskim (…), Kumovska
Slama je put kojim duše idu na nebo…. Na tome svome
putu na nebo, ili uopšte na onaj svet, duše po pravilu
imaju i svoga vođu.“ To je, po Čajkanoviću, božanski
kum (kod nas najčešće arhanđeo Mihailo, drugi anđeli, ili
čak sam sveti Jovan).
„U našoj staroj religiji“ – zaključuje ovaj autor –
„doista je moralo postojati božanstvo kumstva, što se
lako daje utvrditi na osnovu činjenice da sve oznake i
sve funkcije toga boga ima danas sveti Jovan. Kumovska
slama je, dakle, put kojim božanski kum… vodi duše na
onaj svet.“
U prilog ovom tumačenju ide i drugi naziv za
Kumovu slamu. To je Mlečni put ili Mlečna staza, grčki
Galaksija ili Galaktika, o čemu je već bilo reči u prvom
delu ove knjige.